Samoocena jest tym, co sami o sobie myślimy. Pozytywna
samoocena daje nam pewność siebie i szacunek do samego siebie, wiarę we własne
możliwości, odporność na napotykane przeciwności oraz nadzieję na dobrą
przyszłość. Poczucie własnej wartości wpływa na to, co czujemy, myślimy i jak
się zachowujemy, a w konsekwencji ma wpływ na naszą pracę, relacje, rodzinę, na
nasze poczucie szczęścia i radość czerpaną z życia. Osoba z prawidłową
samooceną po napotkaniu na przeciwności czy porażki nie zmienia tego, co myśli
o sobie, ale analizuje przyczyny i wyciąga wnioski z popełnionych błędów, aby w
przyszłości móc ich uniknąć.
Terapeutka rodzinna Darlene Lancer proponuje, aby nie używać
określenia wysoka i niska samoocena ale samoocena zdrowa (prawidłowa) i
upośledzona (zaburzona) po to, aby nie utożsamiać ludzi z wysoką samooceną z osobami
o tendencjach narcystycznych. Narcyści wydają się mieć bardzo wysoką – wręcz zawyżoną
samoocenę, ale jest to samoocena zależna od opinii innych. Do jej utrzymania
potrzebują aplauzu i podziwu zdobywanego często kosztem innych ludzi.
Jakie są zatem oznaki zdrowej samooceny? D. Lancer wymienia
następujące:
Wiem, że wszystko jest ze mną w porządku
Wiem, że mam wartość i znaczenie
Czuję się kompetentny i pewny siebie
Lubię siebie
Jestem szczery i uczciwy
Ufam sobie
Potrafię przyjmować pochwały
Akceptuję okazywaną mi uwagę
Jestem odpowiedzialny
Potrafię sam kierować sobą
Jestem w stanie osiągać cele
Szanuję siebie
Akceptuję siebie
Cieszę się ze szczęścia innych
Akceptuję innych
Tworzę szczęśliwe związki
Potrafię dbać o swoje prawa
Jestem optymistyczny
Chętnie korzystam z opinii na swój temat
Co jednak zrobić, jeśli okaże się, że nie na wszystkie te
stwierdzenia możemy odpowiedzieć twierdząco? Podnoszenie samooceny to
okazywanie sobie pozytywnych uczuć i budowanie relacji ze samym sobą. To
traktowanie siebie, tak jak chcielibyśmy traktować naszego najlepszego
przyjaciela. To także poświęcanie sobie samemu czasu – na spokojne myślenie, na
uważność związaną z tym, co się z nami aktualnie dzieje. Warto także skorzystać
z następujących wskazówek:
- Rozpoznaj sygnały. Naucz się zauważać sygnały
świadczące o chwilowej utracie pewności siebie, kiedy potrzebujesz poniesienia
na duchu.
- Walcz z fałszywymi przekonaniami. Naucz się, jak
rozpoznawać, blokować i zamieniać fałszywe myśli na swój własny temat, zmieniaj
negatywny wewnętrzny monolog na pozytywny.
- Rozpoznaj zniekształcenia poznawcze. Negatywne
przekonania na swój temat powodują, że w sposób fałszywy spostrzegamy
rzeczywistość i wyciągamy na tej podstawie fałszywe wnioski. Nauczmy się
odróżniać własne myśli i przekonania od faktów.
- Pozbywaj się fałszywego wstydu i poczucia winy.
Nieuzasadnione poczucie winy to jedno z najbardziej destrukcyjnych uczuć. Jeśli
popełniłeś błąd, postaraj się go naprawić – nie rozpamiętuj w nieskończoność
doznanych porażek, ale wyciągaj z nich wnioski na przyszłość.
Na podstawie: psychcentral.com
Zdjęcie ze strony:
https://www.polskieradio.pl/7/5098/Artykul/2069808,Jak-budowac-pozytywna-samoocene
