„Oskarżam Cię o łez strumienie, osamotnienie, zdradę i gniew
Oskarżam Cię o to cierpienie, wojen płomienie, przelaną krew

Testosteron...”

 Tak śpiewała jakiś czas temu Kayah, sugerując że to właśnie testosteron jest hormonem odpowiedzialnym za agresję, przemoc, wyrządzanie krzywd. No i oczywiście, że jest to domena mężczyzn… Okazuje się, że prawda jest dokładnie odwrotna. Przynajmniej jeśli chodzi o nastolatki w okresie dojrzewania…

Okres dojrzewania to – mówiąc w pewnym uproszczeniu – czas, kiedy kontrola emocji zostaje przenoszona z ośrodków podkorowych w naszym mózgu do kory mózgowej, a konkretniej – do rozwijających się wówczas w szybkim tempie płatów czołowych. Można by powiedzieć, że osiąganie dojrzałości polega na stopniowym poddawaniu reakcji emocjonalnych pod kontrolę intelektu młodego człowieka. Z badań przeprowadzonych prze Annę Tyboroską (żeby nie było – kobietę) na  Radbound University w Nijmegen wynika, że doniosłą role odgrywa w tym właśnie… testosteron. Owym „przenosinom” towarzyszą znane wszystkim wahania nastrojów, niekontrolowane wybuchy i podwyższona podatność na zaburzenia emocjonalne, ale wspomniane badania pokazują, że ich intensywność zależy od poziomu testosteronu wytwarzanego w organizmach nastolatków.

Eksperymentowi poddano czternastolatków, którym polecono wykonywanie zadań wymagających zaangażowania emocjonalnego przy jednoczesnej rejestracji aktywności ich mózgów za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) oraz kontroli poziomu testosteronu we krwi badanych.

Okazało się, że osoby, u których poziom testosteronu był wyższy, w sytuacji wymagającej kontroli emocjonalnej aktywacji ulegały obszary czołowe, czyli podobnie jak to się dzieje u dorosłych. Z kolei u tych badanych, u których poziom testosteronu był niższy, w obszarach czołowych zaobserwowano niewielką aktywność neuronalną. W przypadku tych osób ośrodkami, które wykazywały największy poziom aktywacji w sytuacji wymagającej kontroli emocjonalnej było ciało migdałowate będące m.in. ośrodkiem strachu.

Jakie z tego płyną wnioski? Podwyższony poziom testosteronu u nastolatków świadczy o postępującym procesie dojrzewania. Im wyższy jego poziom w organizmie, tym kontrola emocjonalna staje się bardziej efektywna. To z kolei daje pewne perspektywy dotyczące profilaktyki zaburzeń psychicznych, jakie mogą być efektem deficytów kontroli emocjonalne w okresie dojrzewania.

Oczywiście absolutnie nie polecam dostarczania sobie testosteronu w takiej formie, jak robią to nieuczciwi sportowcy stosujący doping, czy pseudokulturyści chcący uzyskać szybki przyrost masy mięśniowej. O prawidłowy poziom hormonu należy zadbać w sposób naturalny - np. stosując odpowiednią dietę. 

Dieta sprzyjająca prawidłowemu poziomowi testosteronu powinna być zbilansowana i bogata w składniki wspierające gospodarkę hormonalną. Kluczowymi elementami takiej diety są:

• Zdrowe tłuszcze – testosteron powstaje z cholesterolu, dlatego ważne są tłuszcze nienasycone i umiarkowana ilość tłuszczów nasyconych. Źródła: oliwa z oliwek, awokado, orzechy, nasiona, jajka, tłuste ryby.

• Białko wysokiej jakości – wspiera regenerację i masę mięśniową. Źródła: jaja, ryby, drób, chude mięso, nabiał, rośliny strączkowe.

• Cynk – kluczowy minerał dla produkcji testosteronu. Źródła: ostrygi, wołowina, pestki dyni, orzechy, pełnoziarniste produkty.

• Witamina D – jej niedobór bywa powiązany z niższym poziomem testosteronu. Źródła: tłuste ryby, jaja, nabiał, ekspozycja na słońce.

• Magnez – wspiera równowagę hormonalną i układ nerwowy. Źródła: kakao, orzechy, nasiona, kasza gryczana, szpinak.

• Warzywa i owoce – szczególnie krzyżowe (brokuł, kalafior, kapusta), które mogą wspierać korzystny profil hormonalny.

Czego unikać lub ograniczać:

• nadmiaru cukru i żywności wysoko przetworzonej,

• tłuszczów trans,

• nadmiernego alkoholu,

• długotrwałych diet bardzo niskokalorycznych.

Połączenie odpowiedniej diety z aktywnością fizyczną, snem i redukcją stresu to najlepsza gwarancja utrzymania prawidłowego poziomu testosteronu.

 

Grafika ze strony  https://michalwrzosek.pl/zdrowie/jak-naturalnie-podniesc-poziom-testosteronu/